KeyOne — by Keywan Fakhri

مقالات · مالی

تهیهٔ برنامهٔ نقدینگی: ساختار، مثال و اشتباهات رایج

یک شرکت می‌تواند سودده باشد و باز هم پول نقد نداشته باشد؛ وقتی پول دیر می‌رسد. برنامهٔ نقدینگی چند هفته زودتر نشان می‌دهد کی اوضاع تنگ می‌شود و به شما فرصت اقدام می‌دهد.

نوشته کیوان فخری، مهندس صنایع (کارشناسی ارشد)، کنستانس آلمان · به‌روزرسانی: ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶

برنامهٔ نقدینگی چیست؟

برنامهٔ نقدینگی همهٔ دریافت‌ها و پرداخت‌های پیش‌بینی‌شده را بر اساس تاریخی که پول واقعاً جابه‌جا می‌شود فهرست می‌کند، نه تاریخ فاکتور. فقط به یک سؤال جواب می‌دهد: آخر هر هفته چقدر پول در حساب است؟

چرا ۱۳ هفته؟

۱۳ هفته یعنی یک فصل: آن‌قدر بلند که سررسید مالیات، اجارهٔ فصلی یا افت فصلی دیده شود و آن‌قدر کوتاه که بشود هفته به هفته واقع‌بینانه برنامه ریخت. برای کل سال یک برنامهٔ تقریبی ۱۲ ماهه هم اضافه کنید.

ساختار در چهار بخش

  1. موجودی اول دوره: موجودی حساب در شروع هفته (با صندوق).
  2. دریافت‌ها: پرداخت مشتریان بر اساس تاریخ احتمالی واریز، سایر درآمدها، وام.
  3. پرداخت‌ها: مواد و کالا، حقوق، اجاره، بیمه، مالیات و مالیات بر ارزش افزوده، قسط وام.
  4. موجودی پایان دوره: موجودی اول هفتهٔ بعد می‌شود.

موجودی پایان = موجودی اول + دریافت‌ها − پرداخت‌ها

مثال: چهار هفتهٔ اول

ردیفهفتهٔ ۴۴هفتهٔ ۴۵هفتهٔ ۴۶هفتهٔ ۴۷
موجودی اول۱۲٬۰۰۰ €۱۴٬۳۰۰ €۹٬۱۰۰ €۱۱٬۶۰۰ €
دریافت از مشتریان۸٬۵۰۰ €۶٬۲۰۰ €۹٬۰۰۰ €۴٬۸۰۰ €
حقوق–––−۷٬۲۰۰ €
اجاره−۲٬۴۰۰ €–––
مواد و کالا−۳٬۸۰۰ €−۴٬۱۰۰ €−۳٬۵۰۰ €−۳٬۹۰۰ €
پیش‌پرداخت مالیات بر ارزش افزوده–−۷٬۳۰۰ €––
موجودی پایان۱۴٬۳۰۰ €۹٬۱۰۰ €۱۱٬۶۰۰ €۵٬۳۰۰ €

کسب‌وکار در هر چهار هفته سودده است، اما موجودی حساب در هفتهٔ ۴۷ به ۵٬۳۰۰ یورو می‌رسد. اگر حداقل نقدینگی شما ۶٬۰۰۰ یورو باشد، مشکل را همین حالا می‌بینید، نه روز پرداخت حقوق.

تعیین حداقل نقدینگی

مبلغی تعیین کنید که حساب هرگز نباید زیر آن برود؛ مثلاً هزینه‌های ثابت یک ماه. هر هفته‌ای که زیر این خط باشد علامت می‌خورد. این‌طور وقت دارید فاکتورها را زودتر بفرستید، خرید را عقب بیندازید یا با بانک صحبت کنید.

پنج اشتباه رایج

  1. برنامه‌ریزی با تاریخ فاکتور به جای تاریخ پرداخت؛ مشتریان اغلب ۱۴ تا ۳۰ روز بعد پرداخت می‌کنند.
  2. فراموش کردن مالیات بر ارزش افزوده: در پول مشتری هست ولی مال اداره مالیات است.
  3. جا انداختن پرداخت‌های نامنظم: بیمه، مالیات خودرو، پاداش، پیش‌پرداخت مالیات.
  4. یک بار ساختن برنامه و هرگز به‌روز نکردن آن؛ باید هر هفته یک هفته جلو برود.
  5. مقایسه نکردن برنامه با واقعیت؛ فقط این‌طور فرض‌ها به مرور دقیق‌تر می‌شوند.

قالب رایگان اکسل

Cash Flow Planner یک پیش‌بینی ۱۳ هفته‌ای و یک برنامهٔ ۱۲ ماهه دارد. دریافت‌ها و پرداخت‌ها را وارد می‌کنید؛ قالب موجودی پایان را حساب می‌کند و هر هفته‌ای را که زیر حداقل نقدینگی باشد علامت می‌زند.

پرسش‌های متداول

فرق برنامهٔ نقدینگی با صورت سود و زیان چیست؟

صورت سود و زیان نشان می‌دهد پول درمی‌آورید یا نه. برنامهٔ نقدینگی نشان می‌دهد پول به‌موقع در حساب هست یا نه. کسب‌وکار سودده هم ممکن است در پرداخت‌ها دچار مشکل شود.

برنامهٔ نقدینگی را هر چند وقت به‌روز کنم؟

هفته‌ای یک بار: اعداد واقعی هفتهٔ قبل را وارد کنید و یک هفتهٔ جدید به آخر اضافه کنید.

آیا فریلنسرها و شرکت‌های کوچک واقعاً به آن نیاز دارند؟

به‌خصوص آن‌ها؛ چون یک مشتری بدحساب یا یک مالیات معوق روی مبالغ کوچک فوراً اثر می‌گذارد. برای شروع یک جدول ساده کافی است.